Sözlük
Bir sözleşmede, bir faturada ya da bir karşılaştırmada karşınıza çıkan 40 kelime. Her biri tek cümleyle tanımlanıyor, sonra somut olarak ne değiştirdiğiyle açıklanıyor.
Sağlık sigortası
- Aile hekimi modeliBir birinci basamak hekimi belirlersiniz ve başka her hekimden önce ona başvurursunuz.
- Destek (prim indirimi)Gelirinize ve varlığınıza göre priminizin tamamını ya da bir kısmını üstlenen kantonal yardım.
- Fesih süresi1 Ocak’ta geçerli bir değişiklik için mektubunuzun 30 Kasım’a kadar kasaya ulaşmış olması gerekir.
- Gebelik ve doğumGebelik ve doğum hizmetleri; muafiyet ve katılım payı olmadan karşılanır.
- Genel serviste hastane yatışıTemel sigortanın hastanede karşıladığı şey: kendi kantonunuzdaki bir kurumun genel servisi.
- Hizmet kataloğuTemel sigortanın geri ödediği bakımların federal listesi; 34 kasanın hepsinde aynıdır.
- HMO modeliÖnce anlaşmalı bir grup polikliniğine, genellikle şehirdekine, başvurmayı taahhüt edersiniz.
- Jenerik ilaçPatenti dolmuş bir ilacın, etkin maddesi aynı ve fiyatı düşük kopyası.
- Kabul yükümlülüğüHiçbir kasa, yaşınız ya da sağlığınız ne olursa olsun, sizi temel sigortada sigortalamayı reddedemez.
- Katılım payıMuafiyet tükendikten sonra ödemeyi sürdürdüğünüz masrafların % 10’u; yıllık bir tavanla sınırlıdır.
- Katılım tavanıKatılım payının yıl içinde size mal olabileceği azami tutar: yetişkinde CHF 700, çocukta CHF 350.
- Kaza teminatıSağlık sigortasında kazaları kapsayan seçenek — işvereniniz sizi zaten sigortalıyorsa askıya alınabilir.
- LAMal (temel sigorta)Sağlık sigortasını zorunlu kılan ve bütün kasalarda aynı olan bir hizmet kataloğunu belirleyen federal kanun.
- MuafiyetKasanın geri ödemeye başlamasından önce her yıl tamamen kendi cebinizden ödediğiniz tıbbi masraf tutarı.
- OFSP (Federal Halk Sağlığı Dairesi)Her primi onaylayan, kasaları denetleyen ve resmî verileri yayımlayan federal makam.
- PrimSağlık durumunuzdan bağımsız olarak kasanıza her ay ödediğiniz tutar.
- Prim bölgesiPrimin belediyeye göre değil, bölgeye göre belirlenmesini sağlayan resmî ayrım.
- RezervlerBir kasanın gelecekteki hizmet ödemelerini güvenceye almak için tutmak zorunda olduğu sermaye.
- Standart modelKısıtsız model: zorunlu bir ara durak olmadan istediğiniz hekime ya da uzmana gidersiniz.
- Tamamlayıcı sigorta (LCA)Temel kataloğu aşan her şey: özel oda, alternatif tıp, gözlük, diş, yurt dışı.
- Telmed modeliAcil durumlar dışında her muayeneden önce bir tıbbi danışma merkezini ararsınız.
- Yaş sınıfıLAMal’in üç kategorisi: 18 yaşına kadar çocuk, 19-25 arası genç yetişkin, 26 yaşından itibaren yetişkin.
Emeklilik ve yaşlılık
- 3a sütunuBağlı emeklilik birikimi: vergiye tabi gelirden düşülür, istisnalar dışında emekliliğe kadar bloke kalır.
- 3b sütunuSerbest birikim: tavan yok, bloke yok, ama federal vergi indirimi de yok.
- AVS (1. sütun)Herkes için zorunlu olan ve emeklilikte yaşamsal ihtiyaçları karşılaması öngörülen devlet aylığı.
- Dönüşüm oranı2. sütun sermayenizi ömür boyu yıllık aylığa çeviren yüzde.
- LPP (2. sütun)Sizin ve işvereninizin finanse ettiği, AVS’yi tamamlayan mesleki emeklilik.
- LPP borçlanmasıBir boşluğu kapatmak için emeklilik kasanıza yaptığınız, gelirden düşülebilen gönüllü ödeme.
- Maluliyet sigortası (AI)Kazanç gücü kalıcı biçimde azaldığında aylık bağlayan sosyal sigorta.
- Serbest geçiş hakkıBir emeklilik kasasından ayrılıp hemen bir başkasına girmediğinizde 2. sütun birikiminiz.
Diğer sigortalar
- Ev eşyası sigortasıTaşınır eşyalarınızı yangına, suya, hırsızlığa ve cam kırılmasına karşı koruyan sigorta.
- Günlük ödeneklerHastalık nedeniyle çalışamama süresinde maaşın yerini alan sigorta.
- Hasarsızlık basamağı (bonus-malus)Hasarsız geçen yıllar boyunca oto priminizde biriken indirim — ve bir hasardan sonraki yükselişi.
- Hukuksal korumaKapsanan bir uyuşmazlıkta avukatı, bilirkişiyi ve yargılama giderlerini ödeyen sigorta.
- İpotek itfasıBorcu on beş yılda taşınmaz değerinin üçte ikisine indirme yükümlülüğü.
- Kaza sigortası (LAA)İşverenin ödediği, mesleki kazaları ve haftada 8 saatten itibaren mesleki olmayanları da kapsayan zorunlu sigorta.
- Kısmi ve tam kaskoZorunlu mali sorumluluğun ötesinde, kendi aracınıza ilişkin isteğe bağlı teminatlar.
- Mali kapasiteBankanın testi: kuramsal konut yükünüz brüt gelirinizin üçte birini aşmamalıdır.
- Özel mali sorumlulukBaşkalarına verdiğiniz zararları ödeyen — ve asılsız olduklarında bunlara itiraz eden sigorta.
- ÖzkaynakGetirmeniz gereken, en az % 10’u 2. sütun dışından olmak üzere fiyatın % 20’si.